RFQ Pazar Yeri Akışı
RFQ (Request for Quotation – Teklif Talebi) pazar yeri akışı, bir PÖT’ün vadesinden önce üçüncü taraflara devredilmesini veya finansal olarak iskonto edilmesini mümkün kılan ikincil piyasa senaryolarını tanımlar. Bu akış, faktoring ve benzeri finansman modellerine teknik bir altyapı sağlarken, mülkiyet ve ödeme taahhüdü üzerindeki risklerin kontrollü biçimde yönetilmesini amaçlar.
RFQ sürecinin temel tasarım ilkesi; PÖT’ün mülkiyetinin teklif süresi boyunca sabitlenmesi, tekliflerin zincir dışında değerlendirilmesi ve nihai devir kararının banka sorumluluğunda kalmasıdır.
Akışın Genel Özeti
RFQ pazar yeri süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur:
Mevcut PÖT sahibinin RFQ talebini başlatması
PÖT’ün zincir üzerinde kilitlenmesi (lock)
Tekliflerin toplanması ve değerlendirilmesi
Kazanan teklif doğrultusunda ödeme ve devir işlemlerinin gerçekleştirilmesi
Başarısız senaryolarda PÖT’ün kilidinin açılması (unlock)
Bu yapı, teklif sürecinde PÖT’ün kontrolsüz şekilde el değiştirmesini engeller.
1. RFQ Talebinin Başlatılması
PÖT’ün mevcut sahibi, kendi bankasının kullanıcı arayüzü üzerinden RFQ sürecini başlatır. Bu aşamada PÖT sahibi aşağıdaki bilgileri belirler:
RFQ’ye konu PÖT kimliği (potId)
Talep edilen minimum teklif tutarı
Teklif toplama süresi
Bu bilgiler, düzenleyen bankanın GoldTag Oracle servisine iletilir.
2. Kullanıcı İradesinin Onaylanması ve RFQ Mesajı
RFQ başlatma isteği, PÖT sahibinin açık iradesini temsil ettiğinden, kullanıcıya özet bilgi sunulur ve RFQCreate mesajı hazırlanır. Bu mesaj, kullanıcı tarafından KEK cüzdanı aracılığıyla imzalanır.
İmzalanan RFQCreate mesajı en az aşağıdaki bilgileri içerir:
İşlem türü (RFQ oluşturma – RFQCreate)
PÖT kimliği (potId)
Minimum teklif tutarı
Teklif süresi
Benzersiz nonce
Geçerlilik süresi (expiry)
Bu imza, PÖT sahibinin ilgili varlığı RFQ sürecine dahil etme iradesinin kriptografik kanıtıdır.
3. PÖT’ün Zincir Üzerinde Kilitlenmesi
(On-Chain Lock)
RFQ talebi düzenleyen banka tarafından uygun bulunduğunda, PÖT’ün zincir üzerindeki durumu “kilitli” (locked) olarak işaretlenir. Bu işlem, PÖT Akıllı Sözleşmesi üzerinde gerçekleştirilir.
Kilitli durumdayken:
PÖT devredilemez
Kısmi devir yapılamaz
Yeni talep (claim) başlatılamaz
Bu teknik kısıtlama, RFQ süresi boyunca mülkiyetin sabit kalmasını garanti eder.
4. Tekliflerin Toplanması ve Değerlendirilmesi
RFQ süresi boyunca, yetkili finansal kurumlar (örneğin faktoring firmaları), kendi bankaları aracılığıyla teklif sunar. Teklifler:
Zincir dışında (off-chain) toplanır
Bankaların kendi risk ve uyum kontrollerine tabi tutulur
Bu yaklaşım, teklif sürecinde gizlilik, ticari sırların korunması ve regülasyon uyumu açısından avantaj sağlar.
5. Kazanan Teklifin Belirlenmesi
Teklif toplama süresi sona erdiğinde, PÖT sahibi ve düzenleyen banka tarafından teklifler değerlendirilir. Kazanan teklif belirlendiğinde:
PÖT sahibinin onayı alınır
Ödeme ve devir süreci başlatılır
Nihai karar, düzenleyen bankanın sorumluluğunda alınır.
6. Ödeme ve Devir İşlemlerinin Gerçekleştirilmesi
Kazanan teklif doğrultusunda, ödeme işlemi TCMB Programlanabilir Ödeme Bileşeni (PÖB) veya ilgili merkezi ödeme altyapısı üzerinden gerçekleştirilir. Ödeme tamamlandıktan sonra:
PÖT’ün zincir üzerindeki kilidi kaldırılır
PÖT, kazanan teklif sahibinin adına zincir üzerinde devredilir
Bu sıralama, ödeme yapılmadan mülkiyet devrinin gerçekleşmesini engeller.
7. Başarısız Senaryolar ve Kilidin Açılması
(Unlock)
RFQ süresince:
Uygun teklif alınamazsa
PÖT sahibi süreci iptal ederse
Regülasyon veya risk kontrolleri nedeniyle süreç durdurulursa
PÖT’ün kilidi zincir üzerinde kaldırılır (unlock). PÖT, RFQ öncesi durumuna geri döner ve sahibinin tasarrufuna açılır.
Regülasyon Perspektifinden Değerlendirme
RFQ pazar yeri akışı, PÖT’lerin ikincil piyasa kullanımını mümkün kılarken; kontrolsüz mülkiyet değişimini ve sistemik riskleri önleyen güçlü korumalar içerir. Kilitleme mekanizması, ödeme ve devir sıralaması ile birlikte değerlendirildiğinde, regülasyon uyumlu bir ikincil piyasa modeli sunar.
Bu yapı, PÖT platformunun yalnızca bir ödeme taahhüdü sistemi değil; aynı zamanda kontrollü bir finansal enstrüman altyapısı olarak konumlandırılmasını sağlar.
Last updated