Kısmi Devir Akışı
Kısmi devir akışı, bir PÖT’ün tamamının değil; belirli bir kısmının başka bir tarafa devredilmesini mümkün kılar. Bu senaryo, faktoring, teminatlandırma veya ikincil piyasa benzeri kullanım durumları için tasarlanmıştır. Kısmi devir, klasik ödeme taahhütlerinden farklı olarak; zincir üzerinde paylaştırılmış sahiplik (fractional ownership) yaratır ve bu durumun regülasyon uyumlu biçimde yönetilmesini gerektirir.
Bu akışın temel tasarım ilkesi; talep eden tarafın iradesinin kriptografik olarak ispatlanması, mevcut sahibin açık onayının alınması ve nihai kararın düzenleyen banka tarafından verilmesidir.
Akışın Genel Özeti
Kısmi devir süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur:
Talep eden tarafın kısmi devir isteğini başlatması
Talep eden taraf iradesinin KEK imzası ile ispatlanması
Talep bilgisinin zincir üzerinde kayıt altına alınması
Mevcut sahibin onay veya ret kararı vermesi
Düzenleyen bankanın tutarlılık ve bakiye kontrolleri
Kısmi devrin zincir üzerinde gerçekleştirilmesi
Bu yapı, mülkiyet bölünmesinin tek taraflı veya otomatik şekilde gerçekleşmesini bilinçli olarak engeller.
1. Kısmi Devir Talebinin Başlatılması
Talep eden taraf, kendi bankasının mobil veya web uygulaması üzerinden kısmi devir talebini başlatır. Bu aşamada talep eden taraf, yalnızca aşağıdaki bilgileri girer:
PÖT kimliği (potId)
Talep edilen tutar
Talep eden taraf, PÖT’ün mevcut sahibine ait kimlik bilgilerine erişmez. Zincir üzerinden yalnızca PÖT’ün toplam tutarı ve mevcut durumu görüntülenir.
2. Talep Mesajının Oluşturulması ve İmzalanması
(Partial Claim Message Signing)
Talep eden tarafın isteği alındıktan sonra, ilgili banka tarafından standart bir kısmi talep mesajı (ClaimPOTPartial) oluşturulur. Bu mesaj, talep eden tarafın KEK cüzdanı aracılığıyla imzalanır.
İmzalanan mesaj aşağıdaki bilgileri içerir:
İşlem türü (Kısmi devir talebi – ClaimPOTPartial)
PÖT kimliği (potId)
Talep edilen tutar
Talep eden tarafın kimlik referansı (DTL Sanal Hesap ID veya MOTA)
Talep eden taraf adına tanımlı hedef blokzincir adresi
Talebi ileten banka kimliği
Benzersiz nonce
Geçerlilik süresi (expiry)
Bu imza, talep eden tarafın belirli bir tutar için kısmi hak talebinde bulunduğunun kriptografik kanıtıdır.
3. Kısmi Talebin Claim Registry’ye Kaydedilmesi
İmzalı kısmi talep mesajı, talep eden bankanın PÖT Servisi aracılığıyla Claim Registry akıllı sözleşmesine kaydedilir. Zincir üzerinde:
İlgili potId
Talep edilen tutar
Talep eden bankaya ait tanımlayıcı
Hedef adresin kriptografik özeti
kayıt altına alınır ve ilgili olay (ClaimRequestedPartial) üretilir.
Bu aşamada herhangi bir mülkiyet değişikliği gerçekleşmez. Zincir, yalnızca kısmi devir talebinin varlığını tarafsız şekilde kayda alır.
4. Mevcut Sahibin Bilgilendirilmesi ve Onayı
Düzenleyen bankanın PÖT Servisi, Claim Registry üzerinden yayımlanan kısmi talep olaylarını izler. Kendi sorumluluğundaki bir PÖT için kısmi talep tespit edildiğinde, bu bilgi banka içi sistemler aracılığıyla mevcut PÖT sahibine iletilir.
Mevcut sahip:
Talep edilen tutarı
İlgili PÖT kimliğini
görür ve onay veya ret kararı verir. Önemli bir tasarım kararı olarak, bu aşamada mevcut sahibin ek bir KEK imzası üretmesi gerekmez. Sahibin onayı, bankanın kimlik doğrulamalı kullanıcı arayüzü üzerinden alınır.
Bu yaklaşım, operasyonel yükü azaltırken banka sorumluluğunu net biçimde korur.
5. Düzenleyen Banka Tarafında Kontroller
Mevcut sahibin onay vermesi durumunda, düzenleyen bankanın GoldTag Oracle servisi aşağıdaki kontrolleri gerçekleştirir:
Talep edilen tutarın, mevcut PÖT bakiyesini aşmaması
Kısmi devir talebi ile zincir üzerindeki kayıtların tutarlılığı
Talep eden bankanın ve adresin geçerliliği
Bu kontroller, kısmi devir sonucunda zincir üzerinde oluşacak paylaştırılmış sahipliğin teknik ve muhasebesel olarak tutarlı olmasını sağlar.
6. Kısmi Devrin Zincir Üzerinde Gerçekleştirilmesi
(On-Chain Partial Transfer)
Tüm kontrollerin olumlu sonuçlanması halinde, düzenleyen banka kısmi devir işlemini başlatır. Bu kapsamda:
Kısmi devir için zincir çağrısı hazırlanır
İşlem, Cüzdan Yöneticisi aracılığıyla saklama ortamında imzalanır
İmzalı işlem blokzincir ağına gönderilir
İşlem onaylandığında:
Mevcut sahibin PÖT bakiyesi azalır
Talep eden taraf, belirtilen tutar kadar PÖT bakiyesi kazanır
Zincir üzerinde paylaştırılmış sahiplik durumu açık şekilde güncellenir.
7. Bildirimler ve Son Durum
Kısmi devir işlemi tamamlandıktan sonra:
Mevcut sahip, kalan PÖT bakiyesini kendi bankası üzerinden görüntüler
Talep eden taraf, kazandığı PÖT payını kendi bankası üzerinden görür
Her iki banka da zincir üzerindeki olayları esas alarak kendi sistemlerini günceller.
Regülasyon Perspektifinden Değerlendirme
Kısmi devir akışı, mülkiyetin bölünmesi gibi karmaşık bir senaryoyu; kullanıcı iradesi, banka onayı ve zincir üzerindeki değiştirilemez kayıtlar ile kontrol altına alır. Tek taraflı veya otomatik mülkiyet devrinin engellenmesi, regülasyon açısından kritik bir güvenlik önlemidir.
Bu yaklaşım, PÖT’lerin ikincil kullanımlarını mümkün kılarken; bankaların sorumluluk, denetim ve risk yönetimi yükümlülüklerini korur.
Last updated